Maslow ve Kendini Gerçekleştirme Teorisi


İnsancı görüşün(hümanistik) önemli temsilcilerinden biri de Maslow’dur.’’Kendini Gerçekleştirme’’ kavramını ilk kez kullanan Maslow her insanın değerli kendine özgü duyarlı ve iyiye yönelik bir özbene sahip olduğu görüşünde Rogers ile birleşmektedir.Maslow’un inancına göre olanak sağlandığında,her insan eninde sonunda kendini gerçekleştirecek, gizli güçlerinin farkına varacaktır.Maslow’un çalışmaları sağlıklı kişiliğin nasıl oluştuğu üzerinde odaklaşmıştır.Sağlıklı bir kişi hiyerarşisi ortaya koymuştur.Bu gereksinmelerin en tepesinde kendini gerçekleştirme gereksinmesi bulunmaktadır.Ancak kişinin kendini gerçekleştirmek için güdülenebilmesi,daha alt basamaklarda yer alan fizyolojik güvenlik ait olma ve saygınlık sağlama ile ilgili temel gereksinimlerin yeterince sağlamasına bağlıdır.Temel gereksinmelerine doyum sağlayan insan kendini gitgide daha özgür ve iyi hissedecek sonuçta kendisinde varolan tüm potansiyelleri açığa çıkaracaktır.Yani gerçek anlamda ‘kendisi olacak Maslow’un deyimiyle ‘’neyi olabilirlerse onu olmalılar’’,sözünü yerine getirecektir.Psikopatoloji insanın temel,doğal kendini gerçekleştirici yapısını engellendiğinde ortaya çıkar iyi ve doğru olan bu gerçekleşme eğiliminin desteklenmesi kötü olana ise ket vurulmasıdır.

Maslow’un piramidiyle ilgili önemli noktalar:

1.Üst düzeydeki bir güdüye gidebilmek için alt düzeydeki bütün güdülerin doyuma ulaşması gerekliliği yoktur.Belirli bir derecedeki doyumluluk insanı öbür düzeye hazır hale getirebilir.

2.Düzeyler arasında bireyden bireye farklılıklar olabilir,bazı kimseler için sosyal ilişkiler kurarak insanlarla yakınlaşma güdüsü emniyet ve korunmadan daha önce gelebilir.

3.İnsanların içinde bulunduğu aile ortamı ‘ve kültürün değerleri hangi düzeydeki güdülerin daha belirgin ve baskın rol oynayacağını saptar.

Kendini Gerçekleştiren İnsanların Özellikleri

Maslow,kendini gerçekleştirme ve büyüme gereksinmesine üzerine yaptığı çalışmalarda,kendini gerçekleştirme sürecine giren insanların,ortalama insanlardan daha farklı özellikler taşıdığını ifade etmektedir.Bu insanlar psikolojik açıdan sağlıklıdırlar.Psikolojik açıdan sağlıklı olmanın ne anlama geldiğinin tam ve kesin bir tanımı yoktur.Ancak psikolojik sağlığın ne olduğunu bir parça somutlaştırabilmek için,Maslow’un kendini gerçekleştiren insanların özelliklerine ilişkin belirlediği aşağıda kısaca özetlenmiştir.

  1. Kendilerini ve doğayı olduğu gibi kabul ederler.Sağlığı yerinde olan kimseler kendilerini kuvvetli ve zayıf yönleri ile olduğu gibi kabul ederler,kendilerinden hoşnutturlar.Ancak kendinden hoşnut olma,kendini beğenmişlikle aynı anlamda değildir.Psikolojik sağlığı yerinde olan insanların kendilerine olduğu kadar başka insanlara da saygıları vardır,Diğer insanların farklı duygu ve düşüncelerini hoşgörü ile karşılayarak,onları da oldukları gibi kabul ederler.
  2. Gerçeği olduğu gibi algılayıp içinde bulundukları ortama,içinde bulundukları koşulları önyargısız,oldukları gibi algılarlar.Bu nedenle geleceğe yönelik,uygun tahminlerde bulunabilirler.Çevresel koşulları çevrelerinde bulunan kişi özellikler,ile birlikte olduğu gibi kabul edebilirler,eksikliklerinden ve hatalarından aşırı düzeyde rahatsız olmazlar.
  3. Daha derin kişiler arası ilişkiler kurabilirler.Kendini gerçekleştiren kişi herkese karşı sevgi ve sempati duyabilirler.Kendilerine güvenli oldukları için başka insanlarla derin ve seveceni ilişkiler kurmakta zorlanmazlar.
  4. Yaşamdan gerçekten doyum alırlar.Bu insanlar yeni bir güne keyifle başlayabilirler.
  5. Özerk bir yapıları vardır.Çevrelerinden bağımsızdırlar.Temel gereksinmelerini gidermiş oldukları için kişisel psikolojik büyümelerine yönelik güdülerine uygun davranırlar.Düşünce ve davranışlarında bağımsızdırlar,neyin doğru neyin yanlış olduğuna kendi özerk değerler sistemine uygun olarak karar verirler.Yaşamlarında kendi ayakları üzerinde dururlar.
  6. Yaratıcıdırlar.Kendilerine güvenleri tam olduğu için hemen düşünüp,üretebilirler.
  7. Sıklıkla doruk yaşantılar geçirebilirler.Doruk yaşantısı ile yaşantısının anlama kavradığı coşku dolu anlardır.Derin estetik yaşantılar yaratıcılık anları sevginin en yoğun hissedildiği anlar doruk yaşantılara örnekler olarak verilebilir.Geçirilen böyle doruk yaşantılar kendini gerçekleştirmenin geçici anları olarak kabul edilmektedir.
  8. Demokratik bir kişilik yapısına sahiptirler.Bilgilerinin sınırlı olduğuna,her zaman herkesten bir şeyler öğrenebileceklerine inanırlar.Koşulları ne olursa olsun her insana saygılıdırlar,onların görüş ve isteklerini dikkate almaya açıktırlar.
  9. Kendiliğinden,doğal davranırlar.Yapmacık davranışlara bürünmek gereğini hissetmezler,içlerinden geldiği gibi doğal ve saydamdırlar.
  10. Kendileri dışında sorunlarla da ilgilenirler.Kendileri dışında,diğer insanlarla da katkıda bulunabilecek bir amaçları vardır.Düşünceleri kişisel olmaktan çok evrenseldir.
  11. Amaçlar ve araçlar arasındakı uygun ayrımları yapabilirler.Davranışları amaca yöneliktir.Varmak istedikleri amaçları da ‘’insanlığın özgürlüğü’’ gibi daha soyut ve üst düzey kavramlardır.Araçları amaca ulaşmak için kullanırlar.Örneğin ‘’para’’ onlar için,sadece amaca uluşmalarına yardım edebilecek bir araçtır.
  12. Yalnız kalabilme gücüne sahiptirler.Zaman zaman tek başına kalmaktan hoşlanırlar.Kendi kendine yetebilen insanlardır.
  13. İnsanlarla birlikte olmaktan hoşlanırlar,ancak toplumsal kalıplara karşı çıkarlar.İnsanlara yardımcı olmaktan,onlarla birlikte olamktan da zevk alırlar.Ancak kendi davranışlarının toplumsal etkiler tarafından biçimlendirilmesinden hoşnut olmazlar.
  14. Düşmanca olmayan bir mizah anlayışına sahiptirler.En sıkıntılı anlarda bile gülünebilecek bir şeyler bulabilirler.Olayların gülünecek yanlarına hemen bulup çıkarabilirler.Ancak yaptıkları espiriler başkalarını küçültücü değildir.

Yukarıda değinilen özellikler Maslow’a göre psikolojik sağlığı yerinde,kendini gerçekleştirmiş insanların ‘özellikleridir.Ancak hemen eklemek gerekiyor ki,çok az sayıda insan,bu özelliklerin tümünü kişiliğinde toplamaktadır.

 

Not : Yazı için kaynak vermeyi unutmuşum. Uzun bir süre geçmesinden dolayı da, yazının kime/kimlere ait olduğunu bilmediğim için kaynak veremiyiceğim. Bu konuda bilgisi olan varsa, yorum kısmından beni bilgilendirsin lütfen.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s