Öklid ve Elementler


İskenderiye doğumlu Öklid’i,matematik dersinden az çok biliyoruz.Matematiğin önde gelen ismi,geometrinin babası…Peki Öklid‘in 7 ciltlik ”Elementler” adında bir kitabı olduğunu biliyor muydunuz? Elementler adlı bu yapıt TalesPisagorPlatonAristoteles gibi önemli isimlerin çalışmalarını temel almış.

Öklid kitabında ; Düzlem Geometrisi, aritmetiksayılar kuramıirrasyonel sayılar ve katı cisimler geometrisi gibi konulara yer vermiş.Bu kitabın Batı dünyasındaki etkisini,Russell ve Einstein’ın kitap hakkındaki düşüncelerini okuyarak rahatlıkla görebiliriz.Russel’a göre ”Elementler” bugüne kadar yazılmış en iyi kitaptır.Einstein ise bu kitap hakkındaki düşüncelerini şöyle ifade ediyor :

“Gençliğinde bu kitabın büyüsüne kapılmamış bir kimse, kuramsal bilimde önemli bir atılım yapabileceği hayaline kapılmasın”

Yunanlı Öklid’in yaşamı hakkında çok şey bilinmiyor.Öklid hakkında çok şey bilmesekte,onun sayesinde Geometri hakkında çok şey öğrenebiliriz.

ÖKLİD’İN AKSİYOMLAR

Öklid geometrisinin aksiyomları şunlardır:

  1. Aynı şeye eşit olan şeyler birbirlerine de eşittirler.
  2. Eğer eşit miktarlara eşit miktarlar eklenirse, elde edilenler de eşit olur.
  3. Eğer eşit miktarlardan eşit miktarlar çıkartılırsa, eşitlik bozulmaz.
  4. Birbirine çakışan şeyler birbirine eşittir.
  5. Bütün, parçadan büyüktür.

Öklid geometrisinin postülaları ise şunlardır.

  1. İki yol arasını birleştiren en kısa yol, doğrudur
  2. Doğru doğru olarak sonsuza kadar uzatılabilir.
  3. Bir noktaya eşit uzaklıkta bulunan noktaların geometrik yeri çemberdir.
  4. Bütün dik açılar birbirine eşittir.
  5. İki doğru bir üçüncü doğru tarafından kesilirse, içte meydana gelen açıların toplamının 180 dereceden küçük olduğu tarafta bu iki doğru kesişir.
  6. Bir üçgenin iç açıları toplamı 180 derecedir.
  7. Bir doğruya dışındaki bir noktadan yalnızca bir tek paralel çizilebilir.
  8. Bir açı ortasından tutulursa çember çizilebilir.

Vikipedi kaynaklı bu yazımda biraz Öklid’ten birazda kitabından bahsettim.Ama ben bu konuyu bir şeye dikkatinizi çekmek için açtım.


Einstein’ın bilime olan katkısını herkes bilir.Genel ve özel görecelik teorileri ile,uzay-zamanı farklı algılamamızı sağlayan,Newton’un teorilerini yok eden Newton’un teorilerinin çok yüksek hızlara (yaklaşık olarak ışık hızına) çıkıldıkça geçerli olmadığını gösteren bu kişilik bize bir tavsiyede bulunuyor.Bu kitabın bir büyüsü var,siz bu büyüye kapılmıyorsanız,sorun sizde demek istiyor.Sorun şu ki,bu kitabı okuyanı bırakın,kitabın ismini bile bilen çok az kişi var.Öyleyse,bu konuyu açma amacımı anladınız sanırım.Einstein’ın tavsiyesine uymalıyız.

Kitabın Türkçe versiyonu varmı bilmiyorum,henüz araştırma fırsatım olmadı.Ama internetten çevrimiçi olarak,okuyabileceğiniz (İngilizce) bir kaynak buldum.

http://aleph0.clarku.edu/~djoyce/java/elements/elements.html

Umarım sizin İngilizceniz benimkinden iyidir ve hemen okumaya başlarsınız.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s