TSK Eğitim Vakfı Öğrenci Yurdunda Radon Gazı Ölçümü


Eskişehir ilinde bulunan Türk Silahlı Kuvvetleri Eğitim vakfı öğrenci yurdundaki radon yoğunluğunun değişimini incelemek için yaptığımız deneysel çalışmayı ve bu çalışmadan elde ettiğimiz verileri görüntülemek için tıklayınız.


ÖZET

Herhangi bir maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı proton sayısından fazla ise çekirdekte kararsızlık oluşur ve fazla nötronlar parçalanır. Bu parçalanma sırasında ortaya alfa, beta, gama adı verilen ve çıplak gözle görülmeyen ışınlar çıkar. Bu ışınlara “radyasyon” denir. Radyasyon yayan maddelere radyoaktif madde denir.

İnsanoğlu ve diğer canlılar, milyonlarca yıldan beri evrenden gelen kozmik ışınlar ve yerkürede bulunan doğal radyoaktif maddelerden yayılan radyasyonla ışınlanmakta olup; tüm canlıların varoluşlarından bu yana sürekli olarak doğal radyasyonla iç içe yaşamaktadırlar. Vücudumuza solunum ve sindirim yollarıyla, hava, su, tüm bitkisel ve hayvansal besinlerde az da olsa bulunan radyoaktif maddeler alınmakta, bunlarda zamanla çeşitli organlarda birikmektedir.

1

Şekil 1.1. Çeşitli kaynaklardan alınan yıllık doz miktarları

 RADON

•      Radon gazı Uranyum-238 in bozunma zincirinde yer alan, renksiz, kokusuz ve tatsız bir radyoaktif gazdır.

•      Radon; kaya, toprak ve sudaki doğal uranyumun radyoaktif bozunması sonucunda oluşur.

•      Yer yüzeyinde herhangi bir yerde bulunabilir. Bulunduğu bölgenin jeolojik yapısıyla yakından ilişkili olarak çevreye yayılır.

Nerelerde Bulunur?

•      Kayalarda

•       Toprakta

•       Suda

•       Havada

•       Bina içlerinde birikir

Radonun Binalara Giriş Yolları Nelerdir?

•      Zemin çatlaklarından

•      Tuğlalar arası boşluklarından

•      Beton blokların gözenek ve çatlaklarından

•      Bağlantı noktalarından

•      Binaya giren tesisat çevrelerindeki boşluklardan

•      İnşa malzemelerinden(Beton, kaya, tuğla vb..)

•      Radona yüksek konsantrasyon seviyelerinde ve uzun süre maruz kalındığında akciğer kanseri riski artar.

Ölçüm Tekniği

Hareketli bir iyon yalıtılmış bir katıdan geçtiğinde yolu boyunca katının fiziksel yapısında bir hasar oluşturur ve bu hasarla oluşan iz kimyasal olarak kazındığında mikroskop altında görülebilir olmaktadır. Alfa taneciklerinin başlıca özellikleri;

•      Giricilikleri çok azdır.

•      Fotoğraf filmine etki ederler.

•      Pozitif yüklü oldukları için elektrik ve manyetik alanda kutba doğru saparlar.

•      Karşılaştıkları moleküllerden elektron kopararak, iyonlaşmaya neden olurlar.

Neler yaptık?

Radon konsantrasyonu; toprağın özelliği, arazinin jeolojik yapısı, mevsimler, iklim değişkenliği gibi faktörlere göre değişiklik gösterir. Eskişehir ilinde bulunan TSK Eğitim Vakfı öğrenci yurdunda radon gazı ölçümü sonuçları ile radon yoğunluklarının değişimini incelemek amacıyla, Ekim ayından başlayarak Mart ayına kadar ölçüm aldık. 10 katlı yurdun her katına detektörler yerleştirdik ve kimyasal kazıma yöntemleri ile sayım yapıldıktan ve kalibre edildikten sonra yurdun sıcaklık, yükseklik gibi faktörlere göre radon seviyesini belirlemeye çalıştık. Yaptığımız ölçümler sonucunda, TSK öğrenci yurdundaki radon yoğunluk seviyesinin 30 Bq/m³ ile 60 Bq/m³ aralığında değiştiği görülmüştür.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s